Alex van Egmond
Mar 21, 2023
Boekrecensie van Jessica Lee's lezenswaardige Two Trees make A Forest
Voor iemand die bekend is met het klimaat en de natuur van Taiwan is Two Trees Make a Forest een feest van herkenning. De Britse-Canadese-Taiwanese schrijfster Jessica J. Lee weet als geen ander diep door te dringen in de ruigheid van de bergen, de grillige mangrove-bossen aan de kust en de schier ondoordringbare jungle van het binnenland.
Als doctor in historische milieuwetenschap en esthetiek heeft Lee veel oog voor de geologie, de fauna en botanie van het eiland en ze weet dit op haast poëtische wijze te beschrijven. Lee schrijft over:
“Boreale bossen, met torenhoge, kathedraal-achtige bomen” en “uitlopers en vlaktes die opbreken als de verdwaalde stiksels van een quilt”.
De twee bomen uit de titel verraden al dat de bossen een belangrijk thema zijn in het boek, maar het verwijst ook naar de Chinese familienaam van Lee (林). Het karakter voor “hout” is namelijk 木 en twee van deze karakters samen vormen het woord voor “bos”. Lee zoekt namelijk in Two Trees Make a Forest naar de wortels van haar familie.
Ze weet dat haar grootouders Gong en Po in China waren geboren en naar Taiwan vluchtten aan het eind van de burgeroorlog (1945-1949). Grootvader Gong werkte daarna als instructeur voor de luchtmacht.
In 1974 emigreerden ze naar Canada, waar Gong dacht zijn werk als instructeur te kunnen voortzetten, maar zijn brevet en ervaring waren niet genoeg en hij sleet de laatste jaren van zijn leven als schoonmaker in een fabriek.
Lee grijpt regelmatig terug op jeugdherinneringen om het levensverhaal van haar grootouders te ontrafelen, maar ze tast steeds in het duister, mede doordat Gong vanwege Alzheimer het verleden vergat en doordat haar grootmoeder Po niet spraakzaam was over haar familiegeschiedenis.
Een brief gericht aan Gong die haar moeder vindt in 2016 toen Po overleed en rekeningen met telefoontjes naar Taiwan zijn de enige aanknopingspunten.
Lee gaat terug naar Taiwan, het eiland dat ze als baby verliet, met een knagend gevoel van heimwee en verlies. Ze wil wijs worden uit de fragmenten die zijn overgeleverd en het is de natuur die haar daarbij voldoening geeft:
“Ik vond resolutie en troost in wandelen door de heuvels van het eiland. En waar ik de woorden niet vond, vertrouwde ik op andere talen: planten, geschiedenis en het landschap”.
De zoektocht naar familiewortels en een gevoel van heimwee naar het voorouderlijk huis zijn een gangbaar thema voor auteurs binnen de Chinese diaspora. Denk aan Amy Tan en Jean Kwok bijvoorbeeld. Dat maakt Two Trees Make a Forest een verhaal dat niet alleen Taiwan geïnteresseerden boeit, maar ook bij andere lezers op onthaal kan rekenen, zoals liefhebbers van familiegeschiedenissen, geologie en botanie.
De lovende reacties van Duitse, Britse, Canadese en Amerikaanse lezers bevestigt dat een Lee een snaar heeft geraakt bij een divers lezerspubliek en daarom hoop ik dat dit boek snel zal worden vertaald naar het Nederlands.
Meer lezen:
https://www.jessicajleewrites.com/two-trees Boek kopen: https://www.bol.com/nl/nl/p/two-trees-make-a-forest/9200000114732508/?bltgh=nhdWCrgz3xSnYQsMFItMwg.kiPjcfvBBz0AnJ3aUs5Kdg_0_4.13.ProductTitle